ناظیم حیکمتدن شعر اوسته دوشونجه لر

*

گئرچک شاعیر اؤز عشقینی، اؤز شخصیتی و آجی سی ایله مشغول اولماز. اونون شعرلرینده خلقین نبضی آتمالیدیر... شاعیر باشاریلی اولماق اوچون، اثرلرینده ماددی یاشامی آیدینلاتماق زوروندادیر. گئرچک یاشامادان قاچان و اونونلا باغینتیسیز موضوعلاری ایشله ین کیمسه، سامان کیمی آنلامسیزجا یانمایان قراریدیر. ( بابایئو، ناظیم حیکمت، 140-141.ss )

*

یئنی شاعیر، شعر دیلی، وزن دیلی، قونوشما دیلی دییه آیری آیری دیللر تانیمیر... او، بیر تک دیل له یازیر: اویدورما، ساختا، مصنوعی اولمایان؛ جانلی، گئنیش، رنگ لی، درین و ساده دیلی. بو دیلین ایچینده، حیاتین بوتون عونصورلری واردیر. شاعیر، شعر یازارکن باشقا شخصیت، قونوشورکن و یا دعوا ائدرکن باشقا شخصیت دئییل دیر! شاعیر، بولوتلاردا اوچدوغونو وهم ائدن دئییل، حیاتین ایچینده، حیاتی تشکیلاتلاندیران بیر وطن داشدیر! ( بابایئو. ناظیم حیکمت. 141.s )

*

شاعیرین دونیاسی، ان آز، بیر رومانچی نین دونیاسی قدر بؤیوک اولمالی.

باخ، بو گون بیزیم شعر بازاریندا چوخ ایستعدادلی دلی قانلی لار وار، تکجه بیر چوخونون دونیاسی داراجیق، نفس سیز، تیکه نفس. و بو دار دونیالی اولوشلارینی، تیکه نفس لیکلرینی اؤرت باس اوچون، سؤزده اؤزو ایچ عالملرینه قولاق وئردیکلری ایددیعاسیندادیلار. حال بو کو بیر مئتودولوژی باخیمیندان آیریلسا بیله، گئرچک ده دیش عالمین بیر اینعیکاسیندان باشقا بیر شئی دئییل دیر، بوندان دولاییدا دیش دونیاسی دار اولانین، ایچ دونیاسی دا داراجیق اولور ( مئحمئت فوادا مکتوبلار، 70 .s )

*

صنعت کار، رسام، شاعیر، رومانچی، معمار، آکتیور و ساییر، هر شئیدن اؤنجه اینساندیر. اینسان هر شئیدن اؤنجه موجررد بیر وارلیق دیر. کانکرئت اولاراق بیر وارلیق دیر. یعنی هر اینسان معین، بللی، بللی بیر تاریخ دئورینده، بللی بیر توپلومدا، بللی بیر صینیفین اینسانی اولاراق واردیر. یوخسا عمومیتله، موجررد اولاراق اینسان یئنیدن بیر شئی، بیر آنلام موجود دئییل دیر.

بیر چوخ مکتوبومدا بو مسئله نین اوزه رینده دوردوغومو سانیرام، یالنیز بونو چوخ یاخشی آنلامینی ایسته دیم. ایندی، بوندان دولایی، صنعت کاردا کانکرئت اولاراق بیر اینسان دیر. معین بیر فیزیولوژی، بللی بیر مادی فیزیولوژیک، بیولوژیک یاپی واردیر. بو یاپی بللی بیر تاریخ دؤرونده، بللی بیر سوسیئته نین ایچینده یاشار، او بللی سوسیئته ده موختلیف سینیف لر و طبقه لر واردیر. صنعت کار اینسان بوتون بو شرح لر ایچینده اثرینی وئریر. اونون اوزه رینده دوغوموندان باشلایاراق بوتون بو ساییب تؤکتویوم شرح لر تاثیرلی گؤستریر. و ماددی- شخصی یاپیسی کانکرئت محیطیندن آلدیغی حیس لری، بولوندوغو تاریخ دؤرونه، باغلی اولدوغو سوسیئته و صینیفه گؤره عکس ائتدیریر. فقط بو عکس ائتدیرمه ایش بو محتوا اساس اولماقلا برابر، ایستیفاده ائتدییی، آلتین، بویانین، کلمه نین، نوتون فیلان تئکنیک ایمکانلاری ایلادا عصب لشمیشدیر. بو اوزدن محتوا ایله شکیل آراسیندا محتوا اساس اولماق اوزه ری قارشیلیقلی بیر تاثیر واردیر. ( ... ) شاعیرله چئوری آراسینداکی موناسیبت یاراماز بیر موناسیبت دئییل دیر. یعنی شاعیر ساده جه تثبیت ائتمکله قالماز، اونون تثبیت ائتدییی شئی سوسیال چئوریسینه تاثیر ائده ر. اونون ده ییشمه سینده درجه درجه عامیل ده اولور.... ( مئحمئت فوادا مکتوبلار )

ناظیم حیکمتین وصیتی

« ساییمه گؤک سو » ایله «ائدوارد تیممئس » این « رومانتیک کومونیست ناظیمین یاشامی و اثری » کیتابینین ( دوغان کیتاب ) 425 نجی صحیفه سینده بو موضوعا عایید بیر آچیخلاما یئر آلمیشدی: جنازه مراسیمیندن سونرا میراث سورونونا حل یولو گره ک دیر. ناظیم 10 ائیلول 1959 دا روسجا قلمه آلدیغی وصیت نامه سینده، ان ده یرلی میراثی اولان اثرلرینین تالیف حقینین اوچده ایکی سینی قاریم منور و اوغلوم مئحمئته دییه رک اسکی عاییله سینه، قالان اوچده بیرینی ده تورکیه کومونیست پارتی سینه بوراخمیشدی. وصیت نامه سینی یازارلار بیرلییینه امانت ائتمیش و سند تصویب اولموشدور. روس قانون لارینا گؤره قاریسی گؤرونن« وئرا » نین آدی وصیت نامه ده کئچمه دیکی حالدا، موسکوواداکی آپارتئمان دایره سی و ناظیمین باشقا بعضی اؤزه ل اشیالاری وئرا دا قالا بیله جکدی.

ناظیم حیکمت و تورکیه سولچولاری

4 مارت 1925 تاریخینده چیخاریلان تقریری سوکون قانونو ایله بوتون کومونیست قزته و درگی لر قاپاتیلمیش، داها اؤنجه قورولموش اولان سولچو و مارکسیست پارتی لرین فعالیت لرینه سون وئریلمیش دی. اوزون بیر سس سیزلیکدن سونرا 1932 ایلینین اوجاق آیدینا اسکی کومونیست لردن « شوکت ثوریا، وئدات ندیم » و آرخاداشلاری « کادرو » آدی ایله بیر درگی چیخارمایا باشلامیشلاردی. کادروچولار تورک میللتین کومونیزمین ایناملارینا دوغرو یورومه یینی ایسته ییرمیشلر. چاره لر آرانمالیدی. اؤیله ایسه یئنه لئنینین دوشونجه لرینه موراجعت ائتمه لیدیرلر. 1923 ایلین 1 مای ایشچی ( فهله ) گونونده لئنینین اطرافینا توپلانان ادیب و شاعیرلره بئله بیر اؤیود وئرمیشدی: « بولوندوغوموز مملکت لرده اعتماد ائتدییینیز، ایناندیغینیز یولداشلاریمیزدان حداکثر ایستفاده نی تا مین ائده بیلمک اوچون اونلاری موطلقا شوهرته اولاشدیرمایینیز ایجاب ائتمک ده دیر. چون کو خلق افکاری شوهرتلی اینسانلارا اعتیبار ائدر، سایقی دویار » لئنین 1923 ده وئردییی بو امرین تورکیه ده تطبیق ائدیلدییی اینسان، شوبهه سیز اولماسین کی ناظیم حیکمت دیر. او ایللرده تورکیه ده کومونیست فعالیت لرینی ایداره ائدنلر، مووافیق و قابیلیتلی بیر آدی تاپدیلار. ناظیم حیکمت.