«بوریس پاستئرناک»دان ایکی شعر

بوریس لییودینوویچ پاستئرناک ( 1960 – 1890 )  روس شاعیر، یازار، 1958 نوبئل ادبیات اؤدولو صاحیبی . موسکووالی صنعت چی بیر عاییله ده گؤز آچدی . اؤنلو بیر رسامین اوغلودور. بیر سیرا موزیک ائییتیمی گؤردو. 1909 دا موزیک ائییتیمینی یاریم بوراخاراق موسکووا یونیوئرسیتی سینده فلسفه اوخومایا باشلادی. 1912 ده آلمانیایا گئده رک ماربورگ یونیوئرسیتی سینده بیر سوره فلسفه درسلرینی ایزله دی. ایتالیا اوزه ریندن موسکووایا دؤندو و موسکووا یونیوئرسیتی سینده کی اؤیره نیمینی تاماملادی. یازدیقلاریندا طبیعت توتقوسونو طبیعته مربوط خیاللارلا دیله گتیرمیشدی. اینسان و توپلوم سورونلارینی قایناشمیش بیر بوتونلوک ایچینده منعکس ائتمیشدیر. ایلک شعرلرینده سیمبولیزم و فوتوریزم آخیمینین ائتگیلری گؤرولموشدو.  ولادییئمیر مایاکوفسکی دن تاثیرلر آلاراق بیر نئچه شعرینی « لیریکا » درنه یینده چاپ ائتدیردی و 1914 نجو ایلده « بیرلیکده بولودلاردا » آدلی شعر کیتابینی چاپ آلتینا بوراخماقدا باشاریقلی اولدو. 1934بیرینجی یازیچیلارکونگئره سینده ان بؤیوک روس شاعیری آدلاندیریلدی . پاستئرناک بیری سل ( فردی ) یارادیجیلیغین توپلومسال ائیله مه بویون اه یمک زوروندا قالدیغی بیر دؤنم ده یئتیشمیشدی، شعرینده فردی و توپلومسال یاشانتی لاری اورگانیک بیر بوتونلویه قوووشدورموشدو. توپلومسال سارسینتیلاری اؤزو منلیگینده درینلییینه یاشایاراق زامانین تراژیک گئرچک لییینی دیله گتیرمیشدیر. شعر یعنی سؤیله ییش اؤزللیک لری قازاندیرمیش. اؤزللیک له عشق و طبیعت تئم لری اوزه رینده دورموشدور.

ایمگه ( خیال ) و سؤز دوزومو آچیسیندان روس شعرینه گتیردییی یئنیلیک لرله گلنک سل ( رسم و عادت ) روس شعرینین یالین بیچیملرینه موافقت ائتدیرمیشدیر. چاغیمیزین ان بؤیوک شاعیرلریندن بیری ساییلماقدادیر.

1958 ایلینده نوبئل ادبیات اؤدولونو ( دوکتور ژیواگو اثرینه خاطیر ) قازاندی آما اؤدولو بیر سیرا سیاسی پروبلملرله باغلی قبول ائتمه دی. ( ژان پول سارتردا ایکینجی شخصیت اولاراق 1964 نجی ادبیات اؤدولونو قازانمیشدیر آما اونو قبول ائتمه میشدیر )پاستئرناک 1960 دا  پئرئدئلکینودا اؤلدو.

اثرلرینین آدی : بیرلیکده بولودلاردا ( 1914 ) مانع لرین اوستونده ( 1917 ) باجیم حیات ( 1922 ) تئم و چئشیتلمه لر ( 1923 ) هاوا یوللاری ( 1924 ) 1905 ایلی ( 1927 ) سوتوان ایسمیت ( 1927 ) ایکینجی دوغوش ( 1932 ) ارکن تیرئن لر ( 1943 ) یئر اوزو ووسعتی ( 1945 ) دوکتور ژیواگو ( رومان – 1957 ).

۱

نوبئل اؤدولو

بیتگینم، اورکک بیر حئیوان کیمی

گورولتو، سس کوی آردیم سوره

بیر یئرده اینسانلار، آزادلیق، آیدین لیق

بیر چیخیش یول یوخ دیشارا

قارا بیر اورمان و گؤل کناری

دؤنموش بیر کاج آغاجی کؤتویو قارشیمدا

یولوم کسیلمیش دؤرت بیر یاندان

اولسون آرتیق نه اولاجاقسا

نه ائتدیم، گوناهیم نه،

قاتیلم می، موجرومم می ؟

اؤلکه مین گؤزه للی یی اوستونه شعرلریم له

من دئییلم دونیایا گؤز یاشی تؤکتورن

یئنه ده، چوخ آز قالا اؤلومومه

گله جک بیر زامان اینانیرام

آلچاقلیغی و کؤتولویو

آشاجاغینا گؤزه للیک روحون .

۲

قورخولو یوخو

هر شئی ده ییشه جک هر شئی

اصیل اولان دوغرو، بؤیوک اولانا،

اوشاقلارین یوخوسونو بؤلن لر

باغیشلانمایاجاق اصلا

اونودولمایاجاق، اونودولورمو هئچ

بو گؤزل اوزلره ایشلنمیش غم، غوصه،

دوشمان سالدیغی بو دحشتی

اؤده یه جک بیر گون موطلقا

گون گله جک یولو اونوندا

توکلر بیز بیز اولاراق حیکایت دن کئچه جک،

آلیناجاق یوزلرجه یوزلرجه دفعه

یئتیمین، سققانین، دولون اینتیقامی

آخلینا گتیر بیر او بومبالاری

او آسدیقی آستیق دؤنم

او جینایت لر، او خرابه لر،

هئرودئون بئیت لم ده ائتدییی کیمی

الی قولاغیندا داها گؤزل بیر چاغین

ده ییشه جک هر شئی، البته،

آما بو بدنلری آیاقلانمیش اوشاقلاری

اونودا بیلرمی اینسان اونودا بیلرمی ؟

برئچت دن ۷ دانه قیسا شعر

بئرتولت برئچت ( 1956-1898) رجیسور، دراماتور و آلمانلی سوسیالیست شاعیر. اونو چوخلو رجیسور و ائپیک تئاترین تملچی سی و مشهور دراملارینا خاطیر تانیرلار. تئاتری سوسیال و ایده ئولوژیک بیر فورما دؤنوشتورموش سوسیالیست تئاتر دئوریمچی سیدیر. یئته نکلی بیر شاعیر اولان برئچت ایلک شعرلرینی 1913 ده اوخول قزئت لرینده و بیر نئچه ایل سونرا محلی قزت لرده یاییملادی. بیرینجی دونیا ساواشیندا 1918 اینجی ایللرینده نیظامی خسته خانادا یارالی عسگرلره اؤز شعرلرینی گیتارا اوستونده حرارت له اوخویاردی. ساواشین سون ایلینده « اؤلو عسگرین اؤیکوسو » آدلی بیر شعر ایللر سونرا نازی لر طرفیندن سوچلاناراق آلمان وطن داشلیقیندان آتیلماسینا سبب اولاجاقدی. تئاترا اولان ایلگیسی سوردوگوندن 1924 ده بئرلینه گئتدی. « هئلئنا ویگئل » بیر تئاتر هونرمندی ایله ائولندی و بیر چوخ اثرلرینده او اوچون رول باغیشلادی. ائپیک تئاترین آماجی دوشوندورمک، صحنه له نن اوینون بیتیشیندن سونرا دا اویون اوزه رینه دارتیشماق و سئییرچینین عقلینی قوللاناراق بیر قرارا گلیب حرکته کئچمه سینی تامین ائتمک دیر. ترانه لر، تصنیف لر، شارقی صورتینده اونون دراملارینا گیرمیش و اؤزل قونولار موناسیبتینده یا لیریک حیسی نی موضوعلارا باغیشلاما اوچون و چوخلو اثر و حیس قویماق اوچون اؤن سؤز، پرده آراسی، سونوجدا و یا یازی آراسیندا گتیریلمیش لر. بوشعرلرین چوخو کومیک یازیلمیشلار و دیرناق آراسی شوخ طبعلی اولاراق چوخ گئرچک و اویادیجی آنلاملار برئچتین تنقیدی و سوسیولوژیک ایده لرینی مئساژ وئریر. برئچتین چوخلو دراملاری بیر نئچه شعر، ترانه و شارقی پارچاسی ایله یارانیر.

 ۱

بیر طیاره سوروجوسودو قارداشیم

بیر طیاره سوروجوسودو قارداشیم.

گؤزل بیر گونده امر گلدی.

حاضیر ائتدی چنته سینی،

گونئیه دوغرو قویولدو یولا.

بیر فاتح دیر قارداشیم.

یئریمیز یوخدو یاشامایا.

تورپاقلار اله کئچیرمک دی

او گوندن بری خیالیمیز.

قارداشیمین فتح ائتدیکی یئر ایندی

گواداراما داغلاریندا.

بویو تام بیر سکسن،

درینلییی بیر اللی.